W dynamicznym świecie projektowania przemysłowego i rozwoju, gdzie innowacja jest siłą napędową postępu, użytkownik końcowy pozostaje sercem wszystkich tworzonych rozwiązań. Dążenie do projektowania produktów, przestrzeni i rozwiązań – niezależnie od ich zakresu – powinno rozpoczynać się i kończyć na fundamentalnej zasadzie: stawianiu użytkownika w centrum procesu projektowego. Istotą udanego projektowania przemysłowego jest zrozumienie, zaspokojenie, a nawet przewidywanie potrzeb i pragnień osób, które będą korzystać z końcowego rezultatu.

Jest to pierwsza część artykułu poświęconego projektowaniu przemysłowemu zorientowanemu na użytkownika. W tym dogłębnym opracowaniu przyjrzymy się kluczowej roli priorytetowego traktowania użytkownika końcowego w projektowaniu i rozwoju przemysłowym, rzucając światło na różne techniki i podejścia, które stanowią fundament tego zorientowanego na użytkownika paradygmatu.

Projektowanie zorientowane na użytkownika (User-Centered Design)

Projektowanie zorientowane na użytkownika (UCD) jest podstawą filozofii projektowania skoncentrowanej na użytkowniku. To fundamentalna praktyka, która stawia końcowego użytkownika w centrum procesu projektowania. W swojej istocie polega na zrozumieniu zachowań, preferencji i potrzeb użytkowników, a następnie dostosowaniu każdego aspektu projektu, aby zapewnić jak najlepsze doświadczenie. UCD wykracza poza tworzenie funkcjonalnych produktów – chodzi o projektowanie, które głęboko rezonuje z użytkownikiem.

UCD to proces uznający, że projektowanie nie jest izolowanym działaniem, lecz skomplikowanym tańcem między projektantem a użytkownikiem. Rozpoczyna się od aktywnego zaangażowania końcowego użytkownika już na etapie początkowych pomysłów i trwa przez cały proces projektowania. Głównym celem jest zrozumienie świata użytkownika, empatia wobec jego unikalnych doświadczeń oraz przekształcenie tego zrozumienia w decyzje projektowe, które podnoszą jakość interakcji użytkownika z produktem, przestrzenią lub systemem.

Ta empatyczna i skoncentrowana na użytkowniku metoda podkreśla, że sukces projektowania nie opiera się wyłącznie na estetyce czy postępie technologicznym, lecz na sposobie, w jaki użytkownicy wchodzą w interakcję z projektem i go doświadczają. Chodzi o stworzenie emocjonalnej więzi między użytkownikiem a produktem, zapewniając, że każda interakcja jest intuicyjna, przyjemna i przede wszystkim znacząca.

Istotę UCD najlepiej oddaje przekonanie, że świetny projekt nie tylko spełnia potrzeby użytkownika – przewiduje je. Dzięki głębokiemu zrozumieniu motywacji, problemów i celów użytkownika UCD przekształca proces projektowania w podróż ku innowacjom skoncentrowanym na użytkowniku, dążąc do przekraczania oczekiwań i tworzenia doświadczeń, które użytkownicy będą cenić.

Projektowanie empatyczne (Empathic Design)

Projektowanie empatyczne, często uznawane za serce i duszę projektowania przemysłowego, wykracza poza czystą funkcjonalność, dotykając najgłębszych strun ludzkich emocji. To podejście projektowe dąży do zrozumienia i rezonowania z emocjonalnymi, psychologicznymi i sensorycznymi aspektami doświadczeń użytkowników. Celem jest wywołanie emocjonalnych więzi między użytkownikami a projektem, budując poczucie zrozumienia, współczucia i relacji.

Projektowanie empatyczne nie jest jednowymiarowym procesem; to wieloaspektowa podróż przez emocjonalny krajobraz użytkownika, obejmująca kilka kluczowych etapów:

Obserwacja

Projektowanie empatyczne rozpoczyna się od obserwacji. Projektanci zanurzają się w środowisku użytkownika i uważnie obserwują oraz słuchają, jak użytkownicy wchodzą w interakcje z produktami, przestrzeniami lub systemami. Faza ta pozwala projektantom zdobyć bezpośredni wgląd w zachowania i emocje użytkowników.

Zbieranie danych

Podczas fazy obserwacji projektanci gromadzą obszerne dane – od działań i reakcji użytkowników po ich werbalne i niewerbalne wyrażenia. Proces ten stanowi fundament do zrozumienia emocjonalnych doświadczeń i potrzeb użytkownika.

Refleksja i analiza

Po zgromadzeniu danych projektanci empatyczni angażują się w refleksję i analizę. Przeglądają zgromadzone informacje, szukając wzorców, spostrzeżeń oraz emocjonalnych wskazówek. Ten etap jest kluczowy dla przekształcenia surowych danych w głębsze zrozumienie emocjonalnego krajobrazu użytkownika.

Burza mózgów nad rozwiązaniami

Dzięki dogłębnemu zrozumieniu emocji użytkownika projektanci empatyczni przechodzą do fazy burzy mózgów. Generują kreatywne pomysły i rozwiązania mające na celu uwzględnienie emocjonalnych potrzeb odkrytych podczas wcześniejszych etapów obserwacji i analizy.

Tworzenie prototypów potencjalnych rozwiązań

Gdy potencjalne rozwiązania zostaną opracowane koncepcyjnie, zespół projektowy tworzy prototypy – od prostych szkiców po bardziej interaktywne reprezentacje. Prototypy te są namacalnym efektem procesu projektowania empatycznego i pozwalają na dopracowanie oraz testowanie pomysłów.

Zrozumienie emocji, doświadczeń i potrzeb użytkowników

Projektowanie empatyczne jako kompleksowe podejście głęboko eksploruje emocjonalny krajobraz użytkownika:

Emocje

Projektanci starają się zrozumieć, jakie emocje powinien wywoływać projekt oraz jak reagować na stan emocjonalny użytkownika.

Doświadczenia

Uwzględniają przeszłe doświadczenia użytkownika oraz sposób ich wpływu na oczekiwania, pragnienia i zachowania.

Potrzeby

Uwzględniają nie tylko potrzeby funkcjonalne, ale także psychologiczne i emocjonalne – takie jak potrzeba przynależności, bezpieczeństwa czy samowyrażenia.

Przykład: IKEA

Meble IKEA są zaprojektowane z głębokim zrozumieniem potrzeb i emocji użytkowników – od wyzwań związanych ze składaniem mebli po pragnienie stylowych i przystępnych cenowo opcji oraz możliwość personalizacji produktów.

Myślenie projektowe skoncentrowane na człowieku (Human-Centered Design Thinking)

Myślenie projektowe skoncentrowane na człowieku, które stanowi zagrożenie dla wszystkich potrzeb. Polega ono na aktywnym zaangażowaniu użytkownika od samego początku projektu, aż do jego wykonania.

W swojej istocie Human-Centered Design Thinking opiera się na empatii i niezachwianym zaangażowaniu w umieszczanie prawdziwych ludzi i ich potrzeb w centrum procesu projektowania. Nie podchodzi do projektowania z oderwanego lub teoretycznego punktu widzenia; zamiast tego uznaje, że istota każdego wyzwania projektowego jest głęboko spleciona z potrzebami, pragnieniami i wyzwaniami, z którymi mierzą się jednostki. To podejście dąży do odpowiedzi na podstawowe pytanie, jak stworzyć coś, co naprawdę odpowiada unikalnym wymaganiom i aspiracjom ludzi, którzy będą tego używać?

Co więcej, ta filozofia uznaje, że projektowanie jest wspólną podróżą. Podkreśla synergię między zespołem projektowym a użytkownikami końcowymi. W Human-Centered Design Thinking projektanci i użytkownicy współpracują, aby tworzyć rozwiązania oparte na rzeczywistych doświadczeniach, udoskonalane poprzez iteracyjne sprzężenie zwrotne i ostatecznie kształtowane przez głębokie zrozumienie świata użytkownika końcowego.

Iteracyjny proces myślenia projektowego zorientowanego na człowieka

Projektowanie zorientowane na użytkownika opiera się na serii iteracyjnych kroków, z których każdy jest kluczowy dla stworzenia projektu, który naprawdę odpowiada użytkownikowi:

Empatia

Pierwszym krokiem jest empatia, skupiająca się na głębokim zrozumieniu doświadczeń, potrzeb i wyzwań użytkownika. Obejmuje ona działania takie jak przeprowadzanie wywiadów z użytkownikami, obserwacji i ankiet, aby zanurzyć zespół projektowy w świecie użytkownika.

Definiowanie

Faza definiowania obejmuje destylację informacji zebranych podczas fazy empatii w jasne i zwięzłe stwierdzenie problemu. Pomaga to upewnić się, że zespół projektowy jest zgodny z potrzebami i celami użytkownika.

Generowanie pomysłów

Ideating polega na burzy mózgów w celu znalezienia kreatywnych rozwiązań dla zdefiniowanego problemu. To etap, na którym projektanci myślą nieszablonowo i generują wiele potencjalnych rozwiązań.

Prototypowanie

Faza prototypowania obejmuje przekształcanie najlepszych pomysłów w namacalne reprezentacje. Te prototypy mogą obejmować szkice i modele, a także interaktywne prototypy, zapewniając konkretną wizualną i doświadczalną reprezentację projektu.

Testowanie

Testowanie to miejsce, w którym teoria spotyka się z praktyką. Polega na przedstawianiu prototypów użytkownikom końcowym w celu oceny i uzyskania informacji zwrotnej. Ten iteracyjny proces informacji zwrotnej pozwala projektantom udoskonalać i ulepszać projekt w oparciu o rzeczywiste doświadczenia użytkowników.

IDEO

IDEO stosuje myślenie skoncentrowane na człowieku m.in. przy tworzeniu pierwszej myszy komputerowej dla Apple czy rozwiązań dla globalnych problemów zdrowotnych.

Projektowanie inkluzywne (Inclusive Design)

Projektowanie inkluzywne, często określane również mianem projektowania uniwersalnego, to filozofia projektowania oparta na przekonaniu, że produkty, środowiska i systemy powinny być nie tylko funkcjonalne, ale także uniwersalnie dostępne. Jej sednem jest idea, że te rozwiązania powinny być użyteczne dla wszystkich ludzi w możliwie najszerszym zakresie, bez konieczności stosowania specjalnych adaptacji czy indywidualnych dostosowań. W istocie projektowanie inkluzywne promuje dostępność, użyteczność oraz eliminację barier, aby zapewnić, że użytkownicy o różnych możliwościach mogą z nich korzystać i czerpać korzyści.

Znaczenie uwzględniania szerokiego zakresu zdolności i potrzeb

Projektowanie inkluzywne jest potężnym uznaniem różnorodności ludzkich zdolności i potrzeb. Zakłada ono, że żadna osoba nie jest taka sama i że nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie, które mogłoby sprostać różnorodnym możliwościom i preferencjom ludzkości. Nie chodzi tu o projektowanie dla abstrakcyjnego "przeciętnego" użytkownika – chodzi o tworzenie z myślą o bogactwie ludzkiej różnorodności.

Projektowanie inkluzywne dostrzega, że ludzie mogą mieć różne cechy fizyczne, poznawcze, sensoryczne i emocjonalne. Docenia wartość uwzględniania tej różnorodności w procesie projektowania. Od wyzwań związanych z mobilnością i zaburzeniami wzroku po neurodywersyjność i różnice kulturowe – projektowanie inkluzywne dąży do tworzenia przestrzeni, produktów i doświadczeń, które są dostępne, przyjazne i znaczące dla każdego.

Microsoft's Inclusive Design

Microsoft Inclusive Design to doskonały przykład zasobów wspierających wdrażanie inkluzywności w procesie projektowym. Zapewnia praktyczne wskazówki i narzędzia dla projektantów, aby ich produkty oraz doświadczenia cyfrowe były dostępne dla wszystkich użytkowników, niezależnie od ich możliwości.

Podsumowując

Poprzez zrozumienie holistycznego podejścia do projektowania zorientowanego na użytkownika (User-Centered Design), projektowania empatycznego (Empathic Design) oraz myślenia projektowego skoncentrowanego na człowieku (Human-Centered Design Thinking), można uzyskać wgląd w to, jak te filozofie umożliwiają projektantom i organizacjom tworzenie produktów oraz doświadczeń głęboko rezonujących z użytkownikami. Co więcej, przyjęcie zasad projektowania inkluzywnego gwarantuje dostępność i użyteczność dla wszystkich osób, niezależnie od ich zdolności czy potrzeb.

Część druga artykułu zapowiada dalszą podróż przez świat zorientowanego na użytkownika projektowania przemysłowego. Odkryjemy jego znaczenie, korzyści oraz wyzwania związane z dążeniem do wyjątkowych doświadczeń użytkownika oraz trwałego i innowacyjnego designu.

Tymczasem zapraszamy do zapoznania się z procesem rozwoju produktów Mindsailor!