Jako projektanci, użyczamy naszej kreatywności i wiedzy, aby ożywić pomysły biznesowe naszych klientów. To nie tylko wspaniałe doświadczenie dla obu stron, ale także ogromne zobowiązanie, zwłaszcza gdy istnieje znacząca szansa na wywarcie realnego wpływu na świat poprzez produkcję dóbr. Rosnąca świadomość zagrożeń dla środowiska powoli (być może zbyt wolno) przenika rzeczywistość konsumentów i ją kształtuje.

PRAWO DO NAPRAWY

Przykładem tego zjawiska jest wprowadzenie „ Prawa do naprawy ” przez Unię Europejską w zeszłym roku. Dyrektywa ta wprowadza zmiany w sposobie, w jaki producenci podchodzą do swoich już sprzedanych produktów. Celem jest zwiększenie trwałości urządzeń i zmniejszenie ilości odpadów poprzez nałożenie na producentów obowiązku dostarczania niezbędnych informacji, narzędzi i części zamiennych do naprawy dystrybuowanych przez nich produktów. W ten sposób konsumenci mogą naprawiać swoje urządzenia zamiast kupować nowe. Dyrektywa dotyczy w szczególności urządzeń gospodarstwa domowego, takich jak pralki, lodówki, telewizory, laptopy i telefony.

Źródło: https://repair.eu/

Co ciekawe, w tym przypadku przepisy UE podążają za oddolnymi ruchami społecznymi. Jednym ze stowarzyszeń działających na rzecz prawa konsumentów do naprawy jest „ Prawo do naprawy ”. Organizacja współpracuje z niezależnymi warsztatami naprawczymi i innymi ruchami proekologicznymi, aby zapewnić łatwy dostęp do części zamiennych i informacji potrzebnych do naprawy ich urządzeń. Ponadto ważną częścią ich działań jest podnoszenie świadomości na temat potrzeby prawnych gwarancji prawa do naprawy. Podczas gdy naprawa własnego produktu nie jest nielegalna, nie ma ram prawnych gwarantujących, że jest to możliwe. Jak podaje fundacja na swojej stronie internetowej, niestety nie można oczekiwać, że rynek sam rozwiąże ten problem. Jeśli producentom bardziej opłaca się sprzedawać nowe produkty niż ułatwiać naprawę, tylko przepisy mogą zagwarantować dostęp do niezbędnej wiedzy i części.

TRWAŁA NAPRAWA W NIEMCZECH

Innym przykładem jest niemiecka organizacja „ Runder Tisch Reparatur ”, której celem jest promowanie kultury napraw i zrównoważonych praktyk konsumenckich. Jedną z kluczowych inicjatyw Runder Tisch Reparatur jest coroczny Dzień Naprawy ( Reparatur Tag ), ogólnokrajowe wydarzenie w Niemczech, które promuje naprawy i konserwację produktów. Wydarzenie przyciąga ekspertów i entuzjastów, jednocześnie promując bardziej odpowiedzialne praktyki konsumenckie. Runder Tisch Reparatur dąży do zbudowania bardziej zrównoważonej i odpornej gospodarki, w której produkty są projektowane tak, aby służyły dłużej dzięki możliwości naprawy.

Interestingly, in this case, EU legislation follows grassroots social movements. One of the associations working for consumers' right to fixing is "Right to Repair". The organization collaborates with independent repair workshops and other pro-environmental movements to ensure easy access to spare parts and information needed for repairing their devices. Additionally, an important part of their activities is raising awareness of the need for legal guarantees for the right to repair. While repairing one's own product is not illegal, there are no legal frameworks guaranteeing that it is possible. As the foundation states on their website, unfortunately, it cannot be expected that the market will solve this problem on its own. If it is more profitable for manufacturers to sell new products than to facilitate repair, only legislation can guarantee access to necessary knowledge and parts.

Źródło: https://runder-tisch-reparatur.de/

THE RESTART PROJECT

Restart Project , brytyjska organizacja non-profit, jest kolejnym przykładem. Skupia się na promowaniu gospodarki o obiegu zamkniętym, opowiadając się za naprawą i konserwacją urządzeń elektronicznych, a nie ich utylizacją. Fundacja zachęca osoby do samodzielnej naprawy urządzeń elektronicznych i organizuje otwarte wydarzenia naprawcze i warsztaty, na których wolontariusze pomagają innym naprawiać ich urządzenia. Restart Project pracuje również nad podnoszeniem świadomości na temat wpływu odpadów elektronicznych na środowisko i opowiada się za politykami promującymi zrównoważone praktyki konsumpcji i produkcji. Angażuje się również w orędownictwo i badania w celu promowania produktów bardziej nadających się do naprawy i łatwiejszych do naprawy, współpracując z innymi organizacjami i decydentami w celu promowania prawa do naprawy.

Te wysiłki mające na celu wprowadzenie systemowych zmian w obecnej gospodarce są zgodne z planowanym przejściem Unii Europejskiej na model obiegu zamkniętego do 2050 r . Gospodarka obiegu zamkniętego, znana również jako system obiegu zamkniętego, to model produkcji i konsumpcji oparty na dzieleniu się, pożyczaniu, ponownym wykorzystywaniu, naprawianiu, odnawianiu i recyklingu istniejących materiałów i produktów tak długo, jak to możliwe. Wydłuża to cykl życia produktów i w praktyce minimalizuje ilość odpadów. Kiedy produkt osiągnie koniec swojego cyklu życia, zasoby i odpady, które generuje, powinny pozostać w gospodarce poprzez recykling. Mogą być one pomyślnie ponownie wykorzystane, tworząc dodatkową wartość.

PRODUKTY NAPRAWIANE

Coraz więcej producentów elektroniki użytkowej opiera swoje modele biznesowe na ułatwionej naprawie. Na przykład Fairphone , który produkuje smartfony. Fairphone projektuje swoje telefony tak, aby ich poszczególne komponenty (np. ekran, bateria, aparat itp.) można było łatwo wymienić dzięki zastosowaniu wymiennych modułów. Pozwala to również na łatwą rozbudowę funkcjonalności telefonu, na przykład użytkownicy mogą wymienić moduł aparatu, aby uzyskać lepszej jakości zdjęcia, lub moduł baterii, aby wydłużyć czas pracy baterii. Modułowość sprawia, że produkty Fairphone są bardziej zrównoważone i przyjazne dla środowiska, ponieważ użytkownicy nie muszą kupować nowych telefonów z powodu zepsutych poszczególnych komponentów lub brakujących funkcji. Ten producent wykorzystuje również materiały o mniejszym wpływie na środowisko i pracuje nad zrównoważonymi praktykami w całym łańcuchu dostaw. Przyczynia się to do zmniejszenia negatywnego wpływu produkcji elektroniki na środowisko i ludzi.

WNIOSEK

Wymienione organizacje to tylko kilka przykładów rozległej sieci różnych stowarzyszeń i fundacji skupionych na promowaniu kultury napraw. Pokazuje to, że wiele osób jest gotowych poświęcić swój czas i zasoby na przedłużenie żywotności przedmiotów, które już posiadają.

Patrząc na zjawiska takie jak prawo UE do naprawy czy działalność Runder Tisch Reparatur, można zauważyć, że wielu konsumentów odczuwa potrzebę rozszerzenia opcji, jakie mają, jeśli chodzi o dbanie o swoje rzeczy. Niezależnie od tego, czy potrzeby te wynikają z motywacji ekonomicznych czy emocjonalnego przywiązania do przedmiotu, pewne jest, że mogą być krokiem w kierunku bardziej zrównoważonej gospodarki, która ma mniejszy negatywny wpływ na środowisko naturalne.